Donosimo tekst srpskoga povjesničara Milivoja Bešlina pod naslovom "Srbija i Njemačka: Kolektivno sjećanje na mračnu prošlost". Tekst donosimo u hrvatskome prijevodu, a u nastavku se može pročitati i srpski izvornik. (hkv)

Rusija ulaže ozbiljne resurse u nemirenje Srbije s ratnom prošlošću i time ju drži dalje i od EU-a i od NATO-a, ali i od regije

U vrijeme karantene izazvane pandemijom, Srbiju je 6. travnja 2020. zahvatila moralna panika kakva odavno nije viđena. Dok su im suspendirana osnovna ljudska prava, ukinut parlament (jedini slučaj u Europi), devastirane institucije, ušutkani mediji i građani prepušteni na milost i nemilost autoritarnom vođi i njegovim Milivoj Beslinnekompetentnim i bahatim suradnicima, lakajima i propagandistima, jedan se problem društvu učinio posebno teškim.

Ponovno napadnuti

Kičerska, “pjevajuća” fontana na beogradskom Trgu Slavija, nasađena na mjestu nekadašnjeg spomenika Dimitrija Tucovića, iz večeri u večer u znak solidarnosti mijenjala je boje zastava država pogođenih koronavirusom. I baš 5. travnja uvečer došla je na red zastava SR Njemačke. Međutim, sutradan 6. travnja, na dan nacističkog bombardiranja Beograda i ostalih jugoslavenskih gradova u Drugom svjetskom ratu (1941.), eksplodirale su društvene mreže i pravednički gnjev rasrđenog srpstva izlio se u javni prostor.

Postavljalo se pitanje je li uz zastavu SR Njemačke išla i pjesma “Lili Marlen”, koju su nacistički vojnici slušali na bojištu; “čestitana” je godišnjica bombardiranja; poručivano je vlastima da će se “pržiti u paklu”. Jedan od komentara doslovno je glasio: “A Beograd svijetli u znak solidarnosti s tom istom državom koja nas je bombardirala? I to na današnji dan?” Drugi je pisao: “Ovo je izvan svake pameti... na noć bombardiranja i ubijanja od strane te iste Koronadržave...” Dok je treći pitao jesu li mostovi u prijestolnici “sijali u bojama zastave potomaka onih istih koji su Beograd sravnili sa zemljom na današnji dan”.

Sumarno, neki od karakterističnih komentara izgledali su ovako: “Još samo da se odviknemo od grljenja i ljubljenja i da počnemo pozdravljati dizanjem desne ispružene ruke pod kutom od 45 stupnjeva; Mi smo ponovno napadnuti i ponovno imamo kvislinge; Beograd bi svakoga šestog travnja trebao postaviti zastave na pola koplja, u znak sjećanja na zločin koji nam je napravila fašistička Njemačka (istini za volju, ni ova danas nije ništa bolja); Mislim da je ovo skandalozno i neviđeno poltronstvo i poniženje Srbije... u tom istom Beogradu, ističe se zastava zahvalnosti agresorskoj Njemačkoj...”

Tako unedogled, tisuće komentara prepunih mržnje prema Europi, Njemačkoj i onima koji su se usudili istaknuti zastavu te mrske i neprijateljske države.

Fašistička ili demokratska Njemačka?

Zajedničko svim komentarima bilo je to da je riječ o istoj državi koja “nas” je bombardirala. I kao što u glavama prosječnoga nacionalističkog i mitomanski orijentiranog čovjeka – Srbi, esencijalizirani, moraju biti promatrani kao jedna cjelina, zauvijek zadana i kroz povijest nepromjenjiva kategorija, tako su i Nijemci, organicistički promatrani jedna cjelina, isti onaj subjekt koji je “nas”, ovakve i nepromjenjive u vremenu, bombardirao te 1941. godine. Međutim, današnja SR Njemačka utemeljena je na principima antifašizma, široke decentralizacije, stroge podjele vlasti i na Hitlerdemokratskom uređenju. U tom smislu ona predstavlja ne samo antipod, nego i najsnažniju negaciju svega onoga što je predstavljao i simbolizirao Treći Reich.

Zašto su građani Srbije reagirali kao da je gradska vlast obojila prijestolničke znamenitosti u nacističke simbole Reicha?! Razlikuju li građani Srbije demokratsku i antifašističku SR Njemačku – stup EU-a prema kojoj srpsko društvo nominalno teži, od nacističke tvorevine pod vlašću Adolfa Hitlera i znači li to da se proces pridruživanja EU-u u većem dijelu javnosti tumači kao pristupanje Trojnom paktu iz 1941. godine?! Vide li građani Srbije razliku između trenutačne predvodnice demokratskog svijeta Angele Merkel i najmonstruoznije ličnosti u suvremenoj povijesti svijeta – Hitlera?!

Najzad, kako prosječni Srbi reagiraju na njemačku pomoć i podršku od koje, uglavnom, žive izravno ili neizravno već desetljećima. Stotine tisuća građana Srbije u prethodnom je razdoblju otišlo na “privremeni” rad u SR Njemačku i prije i poslije pada Berlinskog zida. Zapadna Njemačka je od sredine pedesetih godina prošlog stoljeća do danas, uz Italiju, najveći vanjskotrgovinski partner Srbije i prije toga Jugoslavije. Više od sedam desetljeća ta se činjenica nije promijenila. A kada pogledamo samo posljednja dva desetljeća srbijanske tranzicije – njemačka financijska pomoć, bespovratna i u kreditima i u investicijama premašuje bilo koju pojedinačnu zemlju na svijetu.

Ukratko, nešto od toga silnog njemačkog novca moralo je doći i 6. travnja – jesu li ga osiromašeni građani Srbije ponosno odbili primiti? Nije zabilježeno! Dakle, kada je riječ o njemačkom novcu – srpski će građani smatrati da je to jedna nova Njemačka i neće biti nikakva prosvjeda. Ali kada treba izraziti solidarnost s Njemačkom koja se, kao i ostatak svijeta bori protiv opasne zarazne bolesti, za veliki broj Srba ‒ u Berlinu, očito, još stoluje Hitler, a između nacističkog Trećeg Reicha i demokratske i europske Njemačke nema nikakve razlike.

“Naša njemačka odgovornost ne prestaje”

Koliko je navedena perspektiva besmislena i pogrešna svjedoči i činjenica da je istog dana, 6. travnja 2020. njemački veleposlanik u Beogradu Thomas Schieb uputio poruku u kojoj stoji: “Na današnji dan prije 79 godina, njemački Luftwaffe je bombardirao Beograd. Time je za Srbiju otpočeo Drugi svjetski rat, vođen u ime Njemačke i Nijemaca. Danas se sjećamo srpskih žrtava i klanjamo im se.” Jasniju i precizniju samorefleksiju teško je jedan njemački diplomatski predstavnik mogao dati. I to je za današnju Njemačku standard, dio njezina identiteta i temelj europske politike koju ova država vodi. Trebalo bi se sjetiti i potresnog i planetarno prenesenog govora njemačkog predsjednika Frank-Waltera Steinmeiera u Memorijalnom centru Yad Vashem u Jeruzalemu iz siječnja 2020. u kojem je rekao: “Kao njemački predsjednik stojim pred svima vama, opterećen golemom povijesnom krivnjom... naša njemačka odgovornost ne prestaje i prema njoj nas mjerite...”

Predsjednik Steinmeier upozorio je i da se “ne smije podvlačiti crta ispod sjećanja”, jer sjećanje na zlo mora ostati živo kao opomena na “najgori zločin” koji je počinila “moja zemlja”, rekao je on. Poruka njemačkog predsjednika ili veleposlanika Schieba do većine građana Srbije nije stigla, zbog toga je njihova percepcija da u Berlinu još “vladaju” Hitlerovi nacisti. Snažni i do danas neponovljivi njemački diskontinuitet sa zločinačkom prošlošću, većina Srba ne prihvaća kao stvaran i realan. U svakoj povijesnoj lekciji, pojedinac ili društvo polaze od vlastitog iskustva.

Simbolika datuma i tragična kultura sjećanja na postjugoslavenskom prostoru ovdje ne završava. Početak travnja povijesni je datum urezan u kolektivnom sjećanju ne samo po početku nacističkog bombardiranja Kraljevine Jugoslavije. Peti travnja ostat će upamćen po tome što je 1992. počela opsada Sarajeva, glavnog grada tada suverene Republike Bosne i Hercegovine – u svjetskoj povijesti usporediva samo s nešto kraćom nacističkom opsadom Lenjingrada.

Opsada Sarajeva trajala je 1425 dana; tijekom opsade ubijeno je 14.011 ljudi, od toga 1601 dijete. Prema podatcima, tijekom četverogodišnje opsade ranjeno je više od 50.000 ljudi, a velik broj stradalih bili su žrtve snajperista, koji su pucali na čak 40 % sarajevske djece. U granatiranju grada, ratni zločinac Ratko Mladić bi rekao, raspamećivanju – uništena je zgrada Vijećnice, jedinstven spomenik kulture, a u njoj je izgorjelo 80 % knjižnog fonda i arhivska građa neprocjenjive vrijednosti. Tijekom opsade Sarajeva na grad je ispaljeno gotovo pola milijuna projektila. U opsjednutom gradu vladala je glad, a Sarajlije su dnevno imali oko 150 grama hrane po osobi. Opsada Sarajeva okončana je posljednjeg dana veljače 1996. poslije 44 mjeseca i predstavlja najdugotrajniju opsadu jedne prijestolnice u ljudskoj povijesti.

Srbija ne vjeruje u povijesne diskontinuitete

Pitanje je koliko ovih podataka građani Srbije znaju i što se sačuvalo u kolektivnom sjećanju na najdužu opsadu u suvremenoj povijesti Europe. Realnost je porazna. Odbacujući vlastitu odgovornost i činjenicu da je današnja Srbija, Srbijapromatrajući dominirajuće ideološke matrice, slična onoj Srbiji koja je prije četvrt stoljeća financirala, naoružavala i propagandno poticala barbare koji su Sarajevo držali pod opsadom, srpsko društvo je svoju nepromjenjivost i vrijednosne konstante nacionalizma i šovinizma projiciralo na Njemačku.

Uostalom, ne samo kada je riječ o opsadi Sarajeva, dovoljno je pogledati beogradski tisak ili najgledanije fašistoidne brbljaonice na režimskim televizijama s nacionalnom frekvencijom. Za razliku od Njemačke koja je raskidom sa zločinačkom prošlošću, suočavanjem i preuzimanjem odgovornosti, postala razvijeno, demokratsko i uspješno društvo, lišeno frustracija poraženoga, građani Srbije procesima nijekanja odbijaju svaku mogućnost osvrtanja na zlo počinjeno u njihovo ime. Naprotiv, velikodržavna ideja koja je bila u osnovi agresivnih ratova protiv susjeda živi i danas, sa zavidnom mobilizacijskom snagom, gotovo kao i prije dva i pol desetljeća.

U toj konstanti, u toj nepromijenjenoj konstelaciji treba tražiti uzrok masovnog poistovjećivanja demokratske i antifašističke Njemačke s Trećim Reichom. Ljudi u Srbiji ne vjeruju u povijesne diskontinuitete, vjeruju u žilavost i nepromjenjivost ideologije nacionalizma. I tu nema nikakve razlike između autoritarnog režima preodjevenih radikala, koji su se politički izgrađivali u zlikovačkim paravojskama, obilazeći položaje snajperista iznad Sarajeva i lažne opozicijske alternative okupljene oko raznih saveza za (veliku) Srbiju i sličnih tajkunsko-nacionalističkih grupacija.

Rusija i kultura sjećanja u Srbiji

Naposljetku, puno je teških riječi i tiskarske boje potrošeno u Srbiji da se diskreditira Europska unija i uopće zapadni svijet zbog odsutnosti solidarnosti u vrijeme pandemije. Prednjačili su Aleksandar Vučić i Ivica Dačić, kojima je taj narativ bio u funkciji udaljavanja Srbije od Europe i priklanjanje ruskim i kineskim autoritarnim režimima. Ipak, postavlja se pitanje je li i s kim većinska Srbija bila solidarna posljednjih desetljeća? Je li bila solidarna s umirućim građanima opsjednutog Sarajeva ili s onima koji su ih s brda ubijali?!

Njemačka je danas najrazvijenija država Europe, Srbija spada u najmanje razvijene. Hoće li i kad srpsko društvo uspostaviti vezu između uređene zajednice, zasnovane na antifašizmu, koja prihvaća odgovornost za zlo učinjeno u njezino ime i ovoga u čemu danas živi – pitanje je koje će riješiti i enigmu budućeg života u Srbiji.

Kultura sjećanja ponajmanje je važan element u pogledu na prošlost. Ona je konstitutivni čimbenik u oblikovanju sadašnjosti i budućnosti. Da nije tako, ne bi bilo moguće da NATO-ovo bombardiranje iz 1999. danas, dvadeset godina poslije, ima u Srbiji jače negativno društveno i političko značenje nego godina poslije. Naime, promjene 2000. izvodila je naglašeno prozapadna koalicija DOS. A danas se u Srbiji svaka vrsta prozapadnoga političkog ili intelektualnog angažmana, uzima kao dokaz nacionalne izdaje i odlazi na marginu.

Polazeći od činjenice da je središnji ne samo vojni, nego i politički simbol Zapada ‒ Sjevernoatlantski savez, ne čudi da je upravo Rusija uložila i ulaže ozbiljne resurse u njegovanje kulture sjećanja na nekadašnje sukobe Srbije sa zemljama Zapada, kao i u nemirenje srpskog društva s nedavnom ratnom prošlošću. Samo tako se Srbija i dalje može držati podalje od EU-a i od svojega regionalnog okružja.
Iz njemačkog iskustva ništa se nije naučilo.

Milivoj Bešlin
(Autor je povjesničar iz Srbije, doktorirao na Sveučilištu u Novom Sadu)

Rusija ulaže ozbiljne resurse u nemirenje Srbije s ratnom prošlošću i time je drži dalje i od EU-a i od NATO-a, ali i od regiona

U vreme karantina izazvanog svetskom pandemijom, Srbiju je 6. aprila 2020. zahvatila moralna panika kakva odavno nije viđena. Dok su im suspendovana osnovna ljudska prava, ukinut parlament (jedini slučaj u Evropi), devastirane institucije, ućutkani mediji i građani prepušteni na milost i nemilost autoritarnom vođi i njegovim nekompetentnim i bahatim saradnicima, lakejima i propa-gandistima, jedan problem se društvu učinio posebno teškim.

Ponovo napadnuti

Kičerska, “pevajuća” fontana na beogradskom Trgu Slavija, nasađena na mestu nekadašnjeg spo-menika Dimitrija Tucovića, iz večeri u veče u znak solidarnosti je menjala boje zastava država pogođenih koronavirusom. I baš 5. aprila uveče je došla na red zastava SR Nemačke. Međutim, sutradan 6. aprila, na dan nacističkog bombardovanja Beograda i ostalih jugoslovenskih gradova u Drugom svetskom ratu (1941), eksplodirale su društvene mreže i pravednički gnev rasrđenog srpstva se izlio u javni prostor.

Postavljalo se pitanje da li je uz zastavu SR Nemačke išla i pesma “Lili Marlen”, koju su nacistički vojnici slušali na frontu; “čestitana” je godišnjica bombardovanja; poručivano je vlastima da će se “pržiti u paklu”. Jedan od komentara je doslovno glasio: “A Beograd svetli u znak solidarnosti sa tom istom državom koja nas je bombardovala? I to na današnji dan?” Drugi je pisao: “Ovo je van svake pameti... na noć bombardovanja i ubijanja od strane te iste države...” Dok je treći pitao da li su mostovi u prestonici “sijali u bojama zastave potomaka onih istih koji su Beograd sravnili sa zemljom na današnji dan”.

Sumarno, neki od karakterističnih komentara su izgledali ovako: “Još samo da se odviknemo od grljenja i ljubljenja i da počnemo da se pozdravljamo dizanjem desne ispružene ruke pod uglom od 45 stepeni; Mi smo ponovo napadnuti i ponovo imamo kvislinge; Beograd bi svakog šestog aprila trebalo da postavi zastave na pola koplja, u znak sećanja na zločin koji nam je napravila fašistička Nemačka (istini za volju ni ova danas nije ništa bolja); Mislim da je ovo skandalozno i neviđeno poltronstvo i poniženje Srbije... u tom istom Beogradu, ističe se zastava zahvalnosti agresorskoj Nemačkoj...”

Tako unedogled, hiljade komentara prepunih mržnje prema Evropi, Nemačkoj i onima koji su se usudili da istaknu zastavu te mrske i neprijateljske države.

Fašistička ili demokratska Njemačka?

Najmanji zajednički sadržalac svih komentara je bio da je reč o istoj državi koja “nas” je bombar-dovala. I kao što u glavama prosečnog nacionalističkog i mitomanski orijentisanog čoveka – Srbi, esencijalizovani, moraju biti posmatrani kao jedna celina, zauvek data i kroz istoriju nepromenjiva kategorija, tako su i Nemci, organicistički posmatrani jedna celina, isti onaj subjekt koji je “nas”, ovakve i nepromenjive u vremenu, bombardovao te 1941. godine. Međutim, današnja SR Nemačka utemeljena je na principima antifašizma, široke decentralizacije, stroge podele vlasti i na demo-kratskom uređenju. U tom smislu ona predstavlja ne samo antipod, nego i najsnažniju negaciju svega onoga što je predstavljao i simbolizovao Treći Rajh.

Zbog čega su građani Srbije reagovali kao da je gradska vlast obojila prestoničke znamenitosti u nacističke simbole Rajha?! Razlikuju li građani Srbije demokratsku i antifašističku SR Nemačku – stub EU ka kojoj srpsko društvo nominalno teži, od nacističke tvorevine pod vlašću Adolfa Hitlera i znači li to da se proces pridruživanja EU u većem delu javnosti tumači kao pristupanje Trojnom paktu iz 1941. godine?! Vide li građani Srbije razliku između trenutne predvodnice demokratskog sveta Angele Merkel i najmonstruoznije ličnosti u savremenoj istoriji sveta – Hitlera?!

Najzad, kako prosečni Srbi reaguju na nemačku pomoć i podršku od koje, uglavnom, žive direktno ili indirektno već decenijama. Stotine hiljada građana Srbije je u prethodnom periodu otišlo na “privre-meni” rad u SR Nemačku i pre i posle pada Berlinskog zida. Zapadna Nemačka je od sredine pede-setih godina prošlog veka do danas, uz Italiju, najveći spoljnotrgovinski partner Srbije i pre toga Jugo-slavije. Više od sedam decenija ta se činjenica nije promenila. A kada pogledamo samo poslednje dve decenije srbijanske tranzicije – nemačka finansijska pomoć, bespovratna i u kreditima i u investi-cijama prevazilazi bilo koju pojedinačnu zemlju na svetu.

Ukratko, nešto od tog silnog nemačkog novca je moralo stići i 6. aprila – da li su osiromašeni građani Srbije ponosno odbili da ga prime? Nije zabeleženo! Dakle, kada je reč o nemačkom novcu – srpski građani će smatrati da je to jedna nova Nemačka i neće biti nikakvog protesta. Ali kada treba izraziti solidarnost sa Nemačkom koja se, kao i ostatak sveta bori protiv opasne zarazne bolesti, za veliki broj Srba ‒ u Berlinu, očito, još stoluje Hiter, a između nacističkog Trećeg Rajha i demokratske i evropske Nemačke nema nikakve razlike.

“Naša nemačka odgovornost ne prestaje”

Koliko je navedena perspektiva besmislena i pogrešna svedoči i činjenica da je istog dana, 6. aprila 2020. nemački ambasador u Beogradu Tomas Šib uputio poruku u kojoj stoji: “Na današnji dan pre 79 godina, nemački Luftvafe je bombardovao Beograd. Time je za Srbiju otpočeo Drugi svetski rat, vođen u ime Nemačke i Nemaca. Danas se sećamo srpskih žrtava i klanjamo im se.” Jasniju i precizniju samorefleksiju teško je jedan nemački diplomatski predstavnik mogao dati. I to je za današnju Nemačku standard, deo njenog identiteta i temelj evropske politike koju ova država vodi. Trebalo bi se setiti i potresnog i planetarno prenesenog govora nemačkog predsednika Franka-Valtera Štajnmajera u Memorijalnom centru Jad Vašem u Jerusalimu iz januara 2020. u kome je rekao: “Kao nemački predsednik stojim pred svima vama, opterećen ogromnom istorijskom krivicom... naša nemačka odgovornost ne prestaje i prema njoj nas merite...”

Predsednik Štajnmajer je upozorio i da se “ne sme podvlačiti crta ispod sećanja”, jer sećanje na zlo mora ostati živo kao opomena na “najgori zločin” koji je počinila “moja zemlja”, rekao je on. Poruka nemačkog predsednika ili ambasadora Šiba do većine građana Srbije nije stigla, zbog toga je njihova percepcija da u Berlinu još “vladaju” Hitlerovi nacisti. Snažni i do danas neponovljivi nemački diskontinuitet sa zločinačkom prošlošću, većina Srba ne prihvata kao stvaran i realan. U svakoj istorijskoj lekciji, pojedinac ili društvo polaze od vlastitog iskustva.

Simbolika datuma i tragična kultura sećanja na postjugoslovenskom prostoru se ovde ne završava. Početak aprila istorijski je datum urezan u kolektivnoj memoriji ne samo po početku nacističkog bombardovanja Kraljevine Jugoslavije. Peti april ostaće upamćen po tome što je 1992. počela opsada Sarajeva, glavnog grada tada suverene Republike Bosne i Hercegovine – u svetskoj istoriji uporediva samo sa nešto kraćom nacističkom opsadom Lenjingrada.

Opsada Sarajeva trajala je 1.425 dana; tokom opsade ubijeno je 14.011 ljudi, od toga 1.601 dete. Prema podacima, tokom četvorogodišnje opsade ranjeno je preko 50.000 ljudi, a veliki broj stradalih bili su žrtve snajperista, koji su pucali na čak 40% sarajevske dece. U granatiranju grada, ratni zločinac Ratko Mladić bi rekao, raspamećivanju – uništena je zgrada Vijećnice, jedinstven spomenik kulture, a u njoj je izgorelo 80% knjižnog fonda i arhivska građa neprocenjive vrednosti. Tokom opsade Sarajeva na grad je ispaljeno blizu pola miliona projektila. U opsednutom gradu vladala je glad, a Sarajlije su dnevno imale oko 150 grama hrane po osobi. Opsada Sarajeva okončana je poslednjeg dana februara 1996. posle 44 meseca i predstavlja najdugotrajniju opsadu jedne prestonice u ljudskoj istoriji.

Srbija ne veruje u istorijske diskontinuitete

Pitanje je koliko ovih podataka građani Srbije znaju i šta se sačuvalo u kolektivnom sećanju na najdužu opsadu u savremenoj istoriji Evrope. Realnost je porazna. Odbacujući vlastitu odgovornost i činjenicu da je današnja Srbija, posmatrajući dominirajuće ideološke matrice, slična onoj Srbiji koja je pre četvrt veka finansirala, naoružavala i propagandno podsticala varvare koji su Sarajevo držali pod opsadom, srpsko društvo je svoju nepromenjivost i vrednosne konstante nacionalizma i šovinizma projektovalo na Nemačku.

Uostalom, ne samo kada je reč o opsadi Sarajeva, dovoljno je pogledati beogradsku štampu ili najgledanije fašistoidne brbljaonice na režimskim televizijama sa nacionalnom frekvencijom. Za raz-liku od Nemačke koja je raskidom sa zločinačkom prošlošću, suočavanjem i preuzimanjem odgovor-nosti, postala razvijeno, demokratsko i uspešno društvo, lišeno frustracija poraženog, građani Srbije procesima negiranja odbijaju svaku mogućnost da se osvrnu na zlo počinjeno u njihovo ime. Naprotiv, velikodržavna ideja koja je bila u osnovi agresivnih ratova protiv suseda živi i danas, sa zavidnom mobilizacijskom snagom, gotovo kao i pre dve i po decenije.

U toj konstanti, u toj nepromenjenoj konstelaciji treba tražiti uzrok masovnog poistovećivanja demo-kratske i antifašističke Nemačke sa Trećim Rajhom. Ljudi u Srbiji ne veruju u istorijske diskonti-nuitete, veruju u žilavost i nepromenjivost ideologije nacionalizma. I tu nema nikakve razlike između autoritarnog režima preobučenih radikala, koji su se politički izgrađivali u zlikovačkim paravojskama, obilazeći položaje snajperista iznad Sarajeva i lažne opozicione alternative okupljene oko raznih saveza sa (veliku) Srbiju i sličnih tajkunsko-nacionalističkih grupacija.

Rusija i kultura sjećanja u Srbiji

Naposletku, puno je teških reči i štamparske boje potrošeno u Srbiji da se diskredituje Evropska unija i uopšte zapadni svet zbog odsustva solidarnosti u vreme globalne pandemije. Prednjačili su Aleksandar Vučić i Ivica Dačić, kojima je taj narativ bio u funkciji udaljavanja Srbije od Evrope i priklanjanje ruskim i kineskim autoritarnim režimima. Ipak, postavlja se pitanje da li je i sa kim većinska Srbija bila solidarna poslednjih decenija? Da li je bila solidarna sa umirućim građanima opsednutog Sarajeva ili sa onima koji su ih sa brda ubijali?!

Nemačka je danas najrazvijenija država Evrope, Srbija spada u najmanje razvijene. Da li će i kada srpsko društvo uspostaviti vezu između uređene zajednice, zasnovane na antifašizmu, koja prihvata odgovornost za zlo učinjeno u njeno ime i ovoga u čemu danas živi – pitanje je koje će rešiti i enigmu budućeg života u Srbiji.

Kultura sećanja ponajmanje je važan elemenat u pogledu na prošlost. Ona je konstitutivni faktor u oblikovanju sadašnjosti i budućnosti. Da nije tako ne bi bilo moguće da NATO bombardovanje iz 1999. danas, dvadeset godina kasnije, ima u Srbiji jači negativni društveni i politički značaj nego godina dana posle. Naime, promene 2000. izvodila je naglašeno prozapadna koalicija DOS. A danas se u Srbiji svaka vrsta prozapadnog političkog ili intelektualnog angažmana, uzima kao dokaz nacionalne izdaje i odlazi na marginu.

Polazeći od činjenice da je središni ne samo vojni, nego i politički simbol Zapada ‒ Severnoatlanski savez, ne čudi da je upravo Rusija uložila i ulaže ozbiljne resurse u negovanje kulture sećanja na nekadašnje sukobe Srbije sa zemljama Zapada, kao i u nemirenje srpskog društva sa nedavnom ratnom prošlošću. Samo tako se Srbija i dalje može držati podalje od EU i od svog regionalnog okruženja.
Iz nemačkog iskustva se ništa nije naučilo.

Milivoj Bešlin
(Autor je istoričar iz Srbije, doktorirao na Univerzitetu u Novom Sadu)

 

 

 

Pet, 29-05-2020, 17:49:15

Najave

Pon Uto Sri Čet Pet Sub Ned
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Komentirajte

Zadnji komentari

Kolumne

Telefon

Radi dogovora o prilozima, Portal je moguće kontaktirati putem Davora Dijanovića, radnim danom od 17 do 19 sati na broj +385-95-909-7746.

Poveznice

Snalaženje

Kako se snaći?Svi članci na Portalu su smješteni ovisno o sadržaju po rubrikama. Njima se pristupa preko glavnoga izbornika na vrhu stranice. Ako se članci ne mogu tako naći, i tekst i slike na Portalu mogu se pretraživati i preko Googlea uz upit (upit treba upisati bez navodnika): „traženi_pojam site:hkv.hr".

Administriranje

1 klik na Facebooku za hkv.hr

Pretraži hkv.hr

Kontakti

KONTAKTI

Telefon

Telefon Tajništva
+385 (0)91/728-7044

Elektronička pošta Tajništva
Elektronička pošta Tajništva
Ova e-mail adresa je zaštićena od spambota. Potrebno je omogućiti JavaScript da je vidite.

 

Elektronička pošta UredništvaElektronička pošta Uredništva
Ova e-mail adresa je zaštićena od spambota. Potrebno je omogućiti JavaScript da je vidite.

Copyright © 2020 Portal Hrvatskoga kulturnog vijeća. Svi sadržaji na ovom Portalu mogu se slobodno preuzeti uz navođenje autora i izvora,
gdje je izvor ujedno formatiran i kao poveznica na izvorni članak na www.hkv.hr.
Joomla! je slobodan softver objavljen pod GNU Općom javnom licencom.

Naš portal rabi kolačiće radi funkcionalnosti i integracije s vanjskim sadržajima. Nastavljajući samo pristajete na tehnologiju kolačića, ali ne i na razmjenu osobnih podataka.