Hrvatski tjednik
 

 Nositelji implementacije strategija koji nemaju valjanog kredibiliteta da bi im se vjerovalo

O onima koji su trebali i koji danas trebaju ostvariti projekt velike Srbije najbolje će nam reći oni sami pa zbog toga i želim citirati ono što su sami govorili i pisali jer bilo kakvo prepričavanje iznesenoga bilo bi prosječnome hrvatskom čitatelju teško povjerovati. Veliki dio navedenoga prikupio je i objavio Milorad Tomanić na 251. stranici u svojoj knjizi 'Srpska crkva u ratu i ratovi u njoj' koju je izdala Medijska knjižara Krug, u Beogradu, 2001. godine.

Evo što u predgovoru knjizi na str. 5. piše Tomanić:

Crkva u ratu'Na samom početku rada na ovoj knjizi, dok je sve još bilo u fazi prikupljanja podataka i prvih razmišljanja o njenom mogućem izgledu, imao sam želju da to bude jedan hronološki i što celovitiji prikaz većine dešavanja na prostorima bivše SFRJ tokom poslednje dve decenije XX veka. Ubrzo sam, međutim, shvatio da je moja želja, nalik želji onih koji su pokušali da naprave Veliku Srbiju, neostvariva. Čitava menažerija likova koji su se ko zna odakle pojavili i godinama tutnjali javnom scenom Srbije, a posebno gomila izgovorenih gluposti u tom periodu, naterali su me da se, baš kao i borci za Veliku Srbiju, spustim na zemlju i budem mnogo skromniji u svojim namerama.

Postalo mi je jasno da je to ogroman posao koji zahteva timski rad iz kojeg bi proizašla višetomna enciklopedija srpskog zanosa, ludila i stradanja tokom 80-ih i 90-ih godina. Zato sam se opredelio za samo jedan segment, jednu kariku lanca koji je bio obmotan oko vrata srpskog naroda i koji ga je polako, ali sasvim sigurno davio. Ta karika bili su 'ljudi u crnom', tj. episkopi i sveštenstvo Srpske pravoslavne crkve. (Naravno, ne svi, ali svakako ogromna većina.) Za njih sam se odlučio bez mnogo dvoumljenja.

Već posle prvih pročitanih stranica crkvene štampe oni su postali moji apsolutni favoriti. Proveo sam sate i sate u patrijaršijskoj biblioteci čitajući crkvene novine, časopise, službene glasnike, i sve više otkrivajući da ispod tih crnih mantija kucaju žestoka i strasna srca koja bi mogli poželeti i oni najžešći i najstrasniji momci. Ali, iako su "glavni junaci" ove knjige prvenstveno pojedini velikodostojnici SPC, bilo je neizbežno da se pažnja posveti i drugim ljudima čije je glavno oružje reč, onima koji su uz srpske episkope bili vodeći konstruktori građevine zvane Velika Srbija. Građevine koju će Srbi pokušati da podignu pod rukovodstvom Slobodana Miloševića i koja će im se na kraju sručiti na glavu.'...

svestenici'... Nije bilo nimalo lako navesti jednog običnog, prosečnog čoveka da iz mirnog porodičnog života ode na ratište i počne da ubija. I da još poveruje da je sravnjivanje Vukovara sa zemljom i držanje Sarajeva u opsadi više od hiljadu dana bogougodno delo srpskih pravednika. Za sve to bila je neophodna dobro razrađena ideologija. Inače, da je nije bilo, odnos većine Srba prema svemu što se dešavalo tokom 90-ih godina verovatno bi bio sasvim drugačiji. Ili, kako to kaže sociolog Leo Kuper: "Bar kada dejstvuju zajedno, izvršiocima genocida potrebna je neka ideologija kako bi dali legitimitet svome ponašanju, jer bi se bez nje morali i sami i međusobno videti onakvima kakvi u stvari jesu - obični lopovi i ubice.'

SPC"Proveo sam sate i sate u patrijaršijskoj biblioteci čitajući crkvene novine, časopise, službene glasnike, i sve više otkrivajući da ispod tih crnih mantija kucaju žestoka i strasna srca koja bi mogli poželeti i oni najžešći i najstrasniji momci. Ali, iako su "glavni junaci" ove knjige prvenstveno pojedini velikodostojnici SPC, bilo je neizbežno da se pažnja posveti i drugim ljudima čije je glavno oružje reč, onima koji su uz srpske episkope bili vodeći konstruktori građevine zvane Velika Srbija".'A kada je srpski narod, i pored silnog truda svojih umnih prvaka, doživeo jedan od najvećih poraza i padova u istoriji, trebalo ga je ubediti da je to opet znak njegove posebnosti i pravednosti. Mitropolit Amfilohije, na primer, govorio je: "Hoće Bog nešto veliko od ovog naroda čim ga stavlja u žižu svetskih zbivanja." Sličnost ovih mitropolitovih reči sa porukama koje su Nemci pre i tokom II svetskog rata dobijali od svojih vođa možda je sasvim slučajna. (I sa Nemcima je Promisao imala neke posebne namere, jer i oni su sredinom XX veka bili stavljeni u centar svetskih zbivanja, baš kao i Srbi na kraju tog istog veka.) Možda je slučajna i sličnost u odnosu srpskih i nemačkih vođa prema pripadnicima svojih naroda.

CosicTaj odnos najbolje su izražavale dve teoreme koje je uspostavio Jozef Paul Gebels, Hitlerov ministar za propagandu i prosvećivanje narodnih masa, a koje su glasile: "Kažete li laž dovoljno puta i zatim je ponavljate, ljudi mogu početi verovati u nju" i "Običan svet je uglavnom primitivniji nego što možemo zamisliti. Propaganda uvek mora biti jednostavna i imati mogućnost ponavljanja".' Ali, da li je slučajna i identična sudbina srpskog i nemačkog naroda koji su preživeli velika stradanja pričinivši pripadnicima drugih naroda još veća? Pokušaj da odgovorimo na to pitanje jedan je od osnovnih motiva ove knjige.' (str. 6.)

Ovdje je prigodno citirati srpskog književnika Dobricu Čosića i njegove riječi o laži kod Srba iz njegova romana 'Deobe (Beograd, 1961.): - negativna epska vizija '...lažemo da bi smo obmanuli sebe, da utešimo drugog; lažemo iz samilosti, da nas nije strah, da ohrabrimo, da sakrijemo svoju i tuđu bedu, lažemo zbog poštenja. Lažemo zbog slobode. Laž je vid našeg patriotizma i potvrda naše urođene inteligencije. Lažemo stvaralački, maštovito, inventivno.

Novi srpski poredak

'Prvo se intelektualna elita, dakle ljudi čije je osnovno oruđe i oružje reč, potrudi da narodu 'provre krvca', koristeći pri tom mitove, bajke, epske pesme, ili drugačije rečeno laži i poluistine koje svojom umetničkom vrednošću zadovoljavaju ljudsku potrebu za moralnim i lepim. Nakon tog 'zagrevanja' počinje ono pravo, ono zbog čega su i uspaljivana srca i umovi naroda. Na scenu stupaju ljudi čije oružje više nije reč. Tada dolazi nasilje, 'uglavnom, nasilje u ratu'. Na kraju, zahvaljujući ovoj 'babici', uz dosta muka, krvi i bola, trebalo bi da se izrodi i ta toliko željena nacionalna država (op. a. V. Srbija). Bez ovih epsko-mitskih 'psihofizičkih priprema' kroz koje je srpski narod prošao tokom 80-ih godina, a za čije sprovođenje su bili zaduženi 'elitni nacionalisti', devedesete verovatno ne bi bile onakve kakve su bile - ispunjene zverstvima i rušenjima, stradanjima i patnjama i srpskog i drugih naroda sa prostora bivše SFRJ.' (str. 8.)

Srpski totalitarni cvet smrtonosno opojnog mirisa

Kada je sve počelo. ... Štaviše, 1. aprila 1983. Skupština UKS-a (op. a. Udruženje književnika Srbije) je poslala zahtev Predsedništvu Jugoslavije da presudu poništi i da Gojka Đoga pusti iz zatvora. Posle „samo" dva meseca (Đogu je verovatno bilo 'Čak') oslobođen je uz zvanično obrazloženje da se to čini „iz zdravstvenih razloga"? Tako je na humusu Kuće cveća počelo da izrasa i da se razvija trolatični cvet čiji će miris tokom osamdesetih i delom devedesetih godina delovati na Srbe izuzetno opijajuće.
dogoUskoro se otvorila i druga latica – Srpska akademija nauka i umetnosti (SANU)...

'Treća latica cveta bila je Srpska pravoslavna crkva. Poput UKS-a i SANU, i SPC je u smrti Josipa Broza videla kraj jednog vremena ('brozomornog', kako reče književnik Miodrag Bulatović) i početak nekog novog, u kome Crkva treba da povrati svoje mesto u društvu i 'ulog koja joj je neporavdano i nasilno oduzeta'. Tokom 80-tih godina svojom aktivnošću posebno su se isticala trojoca mladih, ali uglednih teologa monaha, profesora Bogoslovnog fakulteta, koje su nazivali justinovcima. Bili su to Amfilohije Radović, Irinej Bulović i Atanasije Jevtić. (Četvrti 'justinovac', vladika raško-prizrenski Artemije Radosavljević, postaće izuzetno aktualan tokom 90-tih godina.

Sva četvorica su bili učenici poznatog srpskog teologija, arhimandrita dr. Justina Popovića, koji je od komunističkih vlasti prognan sa beogradskog univerziteta u manastir Ćelije kraj Valjeva, gde je držan u nekoj vrsti poluzatočeništva.) Zahvaljujući svom otvorenom antikomunističkom i nacionalističkom stavu, kao i izuzetnoj pismenoj aktivnosti, njih trojica su januara 1985. primljeni u Udruženje književnika Srbije. ... (UKS – SANU – SPC) čiji će opojni miris mnogim Srbima oduzeti pamet i omogućiti Slobodanu Miloševiću da ih tako raspamećene uzmu za ruku i povede u ono što će sama SPC, ocenjujući postignuća srpskog naroda u XX veku, preblago nazvati neuspehom.' Plafon Kluba književnika (Francuska 7, Beograd) nije se srušio, ali je zato pao krov Velike Srbije, maštane i projektovane pod tim plafonom. Pod srušenim snovima projektanata i srušenim krovom Velike Srbije stradali su brojni Srbi i još brojniji pripadnici drugih naroda na prostoru bivše SFRJ.' (str. 10., 11. i 12.)

Kosovski i tevtonski vitezovi

'...Dakle, prva decenija rada na ostvarenju 'novog srpskog poretka' uspešno je završena. Psi rata bili su raspomamljeni opojnim mirisom srpskog trolatičnog cveta (UKS - SANU - SPC) i režeći, Milošević"Čovek koji je lance držao u svojim rukama bio je, naravno, Slobodan Milošević. Kao što se sve vreme i očekivalo, početak 90-ih značio je Slobo Milosevicprelazak na ostvarenje druge faze plana zvanog "novi srpski poredak". Psi rata napokon su pušteni sa lanca i krenuli su u čerečenje plena. Vukovar, Sarajevo i Srebrenica najpoznatije su i najveće žrtve tih deset godina napujdavanih zveri".iskeženih zuba, trgali su lance kojima su bili vezani. Čovek koji je lance držao u svojim rukama bio je, naravno, Slobodan Milošević. Kao što se sve vreme i očekivalo, početak 90-ih značio je Slobo Milosevicprelazak na ostvarenje druge faze plana zvanog "novi srpski poredak". Psi rata napokon su pušteni sa lanca i krenuli su u čerečenje plena. Vukovar, Sarajevo i Srebrenica najpoznatije su i najveće žrtve tih deset godina napujdavanih zveri. (op. a. razjareni).'(str. 25.)

Kratkotrajna crkveno-državna idila

'Članovi Sinoda (mitropolit Jovan, episkop žički Stefan, episkop šumadijski Sava, niški Irinej i sremski Vasilije) u junu 1990. godine otišli su u posetu kod Slobodana Miloševića, tada predsjednika Predsedništva SR Srbije, i posle tog susreta izdali saopštenje u kome se izraženo zadovoljstvo zbog novonastalih promena u odnosu države prema Crkvi: „Raduje nas što možemo reći da će susret između prvog čoveka nove Srbije i srpskih pravoslavnih arhijereja, članova Svetog arhijeresjkog sinoda, biti jedno od svedočanstava da je tom teškom i ružnom periodu u životu SPC, bar što se Srbije tiče, došao kraj.' (str. 25.)

Srpski patrijarh podučava britanskog lorda

'...Na naslovnoj strani 'Pravoslavlja' od 1. novembra 1991. godine objavljeno je patrijarhovo pismo (op. a. pismo patrijarha Pavla poslano 15. ožujka 1991. g.) lordu Karingtonu, tadašnjem predsedniku Međunarodne mirovne konferencije o Jugoslaviji (u Hagu). Pavle'...Na naslovnoj strani 'Pravoslavlja' od 1. novembra 1991. godine objavljeno je patrijarhovo pismo (op. a. pismo patrijarha Pavla poslano 15. ožujka 1991. g.) lordu Karingtonu, tadašnjem predsedniku Međunarodne mirovne konferencije o Jugoslaviji (u Hagu). Poruka ovog pisma mogla bi se izraziti u dva stava koji glase: 'Srbi više ne mogu da žive zajedno sa Hrvatima' i 'Delovi Hrvatske moraju biti pripojeni matici srpskog naroda, Republici Srbiji'.Poruka ovog pisma mogla bi se izraziti u dva stava koji glase: 'Srbi više ne mogu da žive zajedno sa Hrvatima' i 'Delovi Hrvatske moraju biti pripojeni matici srpskog naroda, Republici Srbiji'. Komentar ljudi koji za ovo patrijarhovo pismo nisu znali i kojima Pavlesmo iz njega citirali pojedine delove obično se sastojao u staroj dobroj frazi da je to 'izvađeno iz konteksta'.

Da bismo ovakvu jednu primedbu otklonili, pismo Njegove svetosti dajemo u celini. Ne samo zato što nije odviše dugačko već i zbog toga što su u njemu sadržane osnovne ideje svega onoga što je u Srbiji pripremano tokom 80-ih, a što se pokušalo ostvariti tokom 90-ih godina. Bio je to jedan od najznačajnijih i najindikativnijih dokumenata o tom vremenu i stanju svesti i savesti u Srbiji.' (str. 64. i 65.) 'Posle ovog uvodnog dela pisma sledila su tumačenja, uputstva i zahtevi kojima je patrijarh Pavle precizno određivao šta 'treba', šta 'ne može' i šta 'mora' dalje da se čini. Pogledajmo zato kakve su bile poruke Njegove svetosti britanskom lordu i celom srpskom narodu.

Zbor ograničenog prostora ovdje ipak donosimo samo dio pisma. Sa ponovnim proglašavanjem nezavisnosti Hrvatske i izričitim priznanjem njenog predstavnika Franje Tuđmana da je tzv. NDH njena preteča u tom navodno neprekinutom hilja dugodišnjem kontinuitetu hrvatske državnosti, započelo je novo, a po mogućim posledicama možda i pogubnije stradanje Srba u Hrvatskoj. Ti naši sunarodnici, iste vere i krvi, suočeni su sa sledećim kobnim izborom: ili će se oružjem u ruci izboriti za opstanak u istoj državi sa maticom srpskog naroda, ili će biti prisiljeni da se iz te nove Nezavisne Države Hrvatske pre ili posle isele. Trećeg nema.

Zato ih srpska država i srpski narod moraju zaštititi svim legitimnim sredstvima, uključujući i oružanu samoodbranu srpskih života i svih srpskih krajina. Teritorije na kojima je srpski narod vekovima živeo i na kojima je aprila 1941. imao etničku većinu pre genocida izvršenog nad njim od strane hrvatskih kvinsliških vlasti, ne mogu ostati u sastavu bilo kakve nezavisne Hrvatske, već se moraju naći pod zajedničkim državnim krovom sa današnjom Srbijom i svim srpskim krajinama. '...U duhu svoje izvorne misije, Srpska pravoslavna crkva, svi njeni arhijereji, klirici i mirjani, moliće se i mole se Bogu za mir u ovoj napaćenoj zemlji.' (str. 67.)

Srbi kao veleposednici

U svom apelu od 5. jula 1994. srpski episkopi su poručili celom svetu da ne mogu da ostanu 'bez svojih: Žitomislića na Neretvi, ili Saborne crkve u Mostaru, ili crkve Sopotnice na Drini, manastira Krke ili Krupe u Dalmaciji, Ozrena ili Vozuće u Bosni, Prebilovaca u Hercegovini ili Jasenovca u Slavoniji'. To su, dakle, bile crkvene teritorijalne pretenzije u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini. Ni jug (Makedonija) nije bio ništa manje zanimljiv, bar za pojedine srpske arhijereje. Mitropolit Amfilohije je upozorio da "ne treba gubiti iz vida, recimo, da je Makedonija i u balkanskim ratovima i u Prvom svetskom ratu dobila svoju slobodu na kostima srpskih ratnika... Nije riječ samo o Skopskoj Crnoj Gori već ti tokovi idu do Ohrida... Stoga pitanje Makedonije neće moći biti olako riješeno.'

Zahtevi episkopa SPC bili su identični zahtevima većine srpskih političkih stranaka. Uzećemo za primer program srpskih radikala iz 1991. godine. Evo šta je tada bio jedan od osnovnih radikalskih ciljeva: 'Obnavljanje slobodne, nezavisne i demokratske srpske države koja će obuhvatiti celokupno srpstvo, sve srpske zemlje, što znači da će u svojim granicama imati, pored 'sadašnje oktroisane srbijanske federalne jedinice, srpsku Makedoniju, srpsku Crnu Goru, srpsku Bosnu, srpsku Hercegovinu, srpski Dubrovnik, srpsku Dalmaciju, srpsku Liku, srpski Kordun, srpsku Baniju, srpsku Slavoniju, srpski zapadni Srem i srpsku Baranju.'

Tri godine kasnije, radikalska Velika Srbija primetno se smanjila. U Programu SRS-a (op. a. Srpska radikalna stranka) iz 1994. nekuda su nestali srpski Dubrovnik i srpska Makedonija. Cilj radikala sada je bila država koja će u svojim granicama imati 'današnju Republiku Srbiju, Republiku Crnu Goru, Republiku Srpsku i Republiku Srpsku Krajinu'. Posle dve godine (1996.), po tom pitanju nije došlo ni do kakvih promena. I dalje su pominjane Republika Srbija, Republika Crna Gora, RS i RSK, ali je navedena i "želja srpskih radikala da se ta jedinstvena srpska država nazove Velika Srbija'. (str. 77., 78. i 79.)

Princip'Isti princip nije važio za sve teritorije nad kojima se želelo dokazati srpsko vlasništvo. Ili, kako to reče Olivera Milosavljević u svom duhovitom, ali jetkom komentaru: "Za Kosovo je jedino istorijski princip bio demokratski, za Srbe u Hrvatskoj etnički, za Srbe u BiH katastarski, za Dubrovnik su argumenti traženi u kratkoj pripadnosti Hrvatskoj, za Vojvodinu opet etnički, za Zadar, Karlovac, Vukovar... argumenti nisu ni traženi.''Priča o 'svojini srpskog naroda' i pokušaj srpskih vođa da je oduzmu od onih koji su je do 90-ih godina 'bespravno koristili' prouzrokovali su najviše krvoprolića, patnji i uništenja na prostorima bivše SFRJ. Tamo gde se brzo odustalo od oružane svojinske rasprave, kao u Sloveniji, stradanja su bila neznatna, a gde se ta rasprava nije ni povela, kao u Makedoniji, krvi i rušenja nije bilo.

I ponovimo još jednom ono veoma važno pravilo: Isti princip nije važio za sve teritorije nad kojima se želelo dokazati srpsko vlasništvo. Ili, kako to reče Olivera Milosavljević u svom duhovitom, ali jetkom komentaru: "Za Kosovo je jedino istorijski princip bio demokratski, za Srbe u Hrvatskoj etnički, za Srbe u BiH katastarski, za Dubrovnik su argumenti traženi u kratkoj pripadnosti Hrvatskoj, za Vojvodinu opet etnički, za Zadar, Karlovac, Vukovar... argumenti nisu ni traženi.' (str. 82.)

Predsjednik RH Ivo Josipović je imao prigodu progovoriti o mnogim od navedenih tema na sastanku sa Predsjednikom republike Srbije 16. i 17. listopada 2013. u Beogradu, kao i u prigodi obraćanja srpskim parlamentarcima u Skupštini republike Srbije. On kao pravni stručnjak dobro znade da samo 'promjena retorike' i njeno uvijanje u pristojne diplomatske rukavice nije dovoljno za Nikolićevo uporno insistiranje na povlačenju hrvatske tužbe za genocid!

Uporno ponavljanje o dvije tužbe je neistinito, a možda i zlonamjerno. Postoji samo jedna tužba, hrvatska tužba, prihvaćena od Međunarodnog suda u Haagu i reakcija Srbije na hrvatsku tužbu. Izjednačavanja ne smije biti - značilo bi to izjednačavanje u krivnji žrtve i agresora, značilo bi to da je na teritoriju Hrvatske i BiH bio građanski rat i da Srbija nije bila agresor! Bilo je govora o listi naših ubijenih i nestalih za čije grobove još ne znamo - to vrijedan ljudski i humani pristup prema mrtvima koji poštuju i najžešći neprijatelji, ali što je sa živima, sa zatočenicima srpskih koncentracijskih logora za koje Srbija ne želi priznati da su postojali!

Što je sa svim drugim ljudskim i materijalnim gubitcima? A predsjednika Nikolića 'vrijeđa' kad netko u Hrvatskoj i neke nazove 'četnici'! Pa kakav je to četnički vojvoda koji se stidi svoje titule?! Gdje su izostala pitanja o ne baš najprimjerenijim dobrosusjedskim odnosima i novim posezanjima na Hrvatsku (Dubrovnik, Vukovar... kultura, književnost...)?!

Istina, istina i samo istina

Boraveći u jesen 1992. u SAD, vladika Atanasije Jevtić je pred američkim kongresmenima rekao da on ne negira "izvesna zla koja su počinili Srbi u Bosni i Hercegovini, ali to su bili uglavnom slučajevi gnevne osvete i izbezumljenosti pojedinaca... Tokom boravka u SAD vladika je ubeđivao kongresmene i da je "većina džamija (u Hercegovini - prim. aut.) ostala netaknuta, samo ponegde su mecima oštećene fasadc. Muslimani u Trebinju i okolini žive sasvim mirno sa Srbima."Ove reči vladike Atanasija, kao i mnoge druge koje je izgovorio tokom 80-ih i 90-ih godina, uskoro su se pokazale kao neistinite. U januaru 1993. iz Trebinja je prognano, pobijeno i opljačkano oko 1800 tamošnjih Muslimana, a džamije su porušene.

Još jedna 'istina', koju smo takođe saznali od vladike Atanasija Jevtića, glasila je: Srbi nisu agresori. 'To je Jugoslovenska vojska bila agresor, ja to mogu da kažem. Napada Dubrovnik, onda se kukavički povuče, a nama ostavi sramotu i tragediju. Isto je uradio Perišić (Momčilo, general) sa Mostarom. Gruvao, tukao, i sad će on da govori da Srbi bombarduju Sarajevo.' Nažalost, ovakva tumačenja vladike Atanasija nisu mogla da zadovolje međunarodnu javnost, a posebno ne one koji su bili bombardovani i granatirani. 'Oficiri JNA koji su rušili Vukovar, gađali Dubrovnik, Mostar, Zadar itd. bili su Srbi. Pripadnici dobrovoljačkih jedinica koje su dejstvovale zajedno sa JNA takođe su bili Srbi.

Cevi tenkova i topova JNA nikada se na ratištu nisu okretale protiv srpskih jedinica, nego su im bile pomoć i podrška. Nijedan grad u Srbiji i Crnoj Gori od njih nije stradao, ali su zato u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini stradali mnogi. (Osim na samom početku, u BiH nije 'gruvala i tukla' JNA, nego tzv. vojska Republike Srpske. Ali, i ona se izrodila iz Jugoslovenske narodne armije i od nje sve preuzela-od teškog naoružanja do bivših Titovih oficira, sa generalom Mladićem na čelu.)' (str. 84.)

Za šta ne znam to i ne postoji

... 'Ipak, patrijaršijski list (op. a. Pravoslavlje) nije mogao u potpunosti da ignoriše patničku sudbinu Vukovara. Tri godine nakon uništenja grada, u 'Pravoslavlju' se pojavio tekst povodom objavljivanja jedne knjige posvećene deci Vukovara. Naslov tog članka je glasio 'Umirao je u mukama'. Pomenuvši da je Vukovar kao naseljeno mesto poznat od pre 770 godina, autor članka je nastavio: "Za sve te silne godine života Vukovar je doživeo, preživeo i upamtio mnogo toga, dobrog i lošeg, lepog i ružnog, ali je iz svega izlazio i uvek ostajao nadasve lep, ponosan i znamenit. Tako sve do 1991. godine, fatalne, kataklizmične.

Telo Vukovara od trinaest hiljada lepih kuća, ulica prepunih drveća i cvetnih parkova nije odoleo pljusku od gotovo milion i po ubilačkih projektila svih vrsta i veličina. Ako ima pakla na zemlji, tu je tad bio. Jedini put od svoga postanka srušen je do temelja, prestao stvarno fizički da postoji." Pored svega, po mišljenju pisca članka, bilo je razloga za optimizam: "Ova knjiga je svojevrstan rođendanski poklon deci dosad obnovljenih osnovnih škola svome gradu. Povodom druge godišnjice oslobođenja grada ova deca su iz svoje duše i najčistijeg srca svojom rukom, preko pera i kista, ovaplotila svoja najplemenitija osećanja i darovala ih kao melem, utehu i nadu svom najvoljenijem Vukovaru.'

Ovako je patrijaršijski list 'istinito' informisao svoje vernike o stradanju Vukovara. Grad je, dakle, umirao. Nije ubijan, kasapljen. Nijednom rečenicom se ne daje do znanja ko je ispalio onih milion i po granata, ko je srušio 13.000 kuća. Nigde se ne pominju imena srpskih generala koji su najviše učinili na 'doterivanju' ovog grada. Ne pominje se ni u ovom ni u bilo kojem drugom tekstu u 'Pravoslavlju' da je čak i vojvoda Šešelj, poznat po zastupanju radikalnih metoda u rešavanju problema, smatrao pogrešnom odluku da se Vukovar 'razori do temelja'. Ali se zato pominje da je Vukovar "oslobođen'. Hiljade ljudi koji nisu bili njegovi građani i koji su tri meseca svirepo bombardovali, granatirali i napadali građane Vukovara, u novinama Srpske patrijaršije, baš kao i na Miloševićevoj televiziji, proglašeni su 'oslobodiocima'. (str. 85. i 86.)

Hiljadu i jedna sarajevska noć

'Sarajevo je 28. januara 1995. godine izbrojalo 1000 dana opsade. Prema nepotpunim podacima do tada je poginulo više od 10.000 ljudi, ranjeno je oko 50.000, a samo u 1994. godini bez oba SarajevoSuradnja'Poznato je da su velikodostojnici Srpske pravoslavne crkve, poput nekakvih supervizora, bili prisutni na skoro svim zasedanjima Skupštine Republike Srpske. Episkopi SPC, ali i političari i generali iz rukovodstva bosanskih Srba, isticali su izuzetno dobru međusobnu saradnju'.roditelja ostalo je 500 dece.' Vođa ovog 'veličanstvenog' poduhvata bio je pesnik i predsednik Republike Srpske gospodin Radovan Karadžić. Jednom prilikom on je objasnio zašto su Pale izabrane za 'prestonicu' RS, a ne Banja Luka: 'Pale ne postoje. Pale su malo mjesto i trenutno sjedište državnih organa... Razlog što se tamo zadržavamo je što moramo biti na prvoj liniji. Moramo biti na isturenom komandnom mjestu i moram vam reći da je vrlo važno to što držimo i što smo držali Sarajevo. Da ne držimo Sarajevo, ne bi bilo države... Zmija se ne drži nikada za rep, nego za vrat i mi smo to morali postići.' (str. 116.)

... 'Poznato je da su velikodostojnici Srpske pravoslavne crkve, poput nekakvih supervizora, bili prisutni na skoro svim zasedanjima Skupštine Republike Srpske. Episkopi SPC, ali i političari i generali iz rukovodstva bosanskih Srba, isticali su izuzetno dobru međusobnu saradnju. Krajem aprila 1993.godine, mitropolit dabrobosanski Nikolaj Mrda dao je intervju u kojem je izjavio da general Mladić prihvata sve njegove predloge. Predsednik Republike Srpske dr Radovan Karadžić, početkom 1994. ocenio je odnose između Crkve i države kao izvanredne. 'Naše sveštenstvo je prisutno u svim našim razmišljanjima i odlukama, a glas Crkve se sluša kao glas najvišeg autoriteta', rekao je Radovan Karadžić. (str. 118. i 119.)

Čuvari srpskog obraza i duše

'Srpski episkopi su izgleda verovali (pokazalo se pogrešno) da će Srbi iz Srbije i Crne Gore na njihov mig pojuriti u pomoć Srbima u Bosni. 'Sa punom odgovornošću pred Bogom i svojim narodom i ljudskom istorijom pozivamo sav srpski narod da stane u odbranu vekovnih prava i sloboda, svojih vitalnih interesa nužnih za fizički i duhovni opstanak i opstanak na svojoj očevini i dedovini', kaže se u Apelu upućenom sa episkopske konferencije SPC od 5. jula 1994. godine. Srbi se, međutim, nisu odazvali na ovaj pastirski poziv.

Pošto je bilo leto, ogromnoj većini bilo je važnije razmišljanje o tome kako provesti godišnji odmor sa ono malo novca što se ima. Zbog toga je mitropolit Amfilohije, u svom žestokom saopštenju od 8. avgusta 1994. godine, kritikovao Srbe što su 'već brigu na veselje udarili', i što su se hvalili 'turistima po primorju i banjama, koje odjekuju od našeg lakoumlja i bezumnih naših zabava'.

Za razliku od ovih i ovakvih Srba, kaže dalje mitropolit Amfilohije, 'narod i Skupština Republike Srpske danas čuvaju i obraz i dušu srpskoga naroda pravoslavnog, ne praznim riječima i nečasnim kompromisima, nego sopstvenom krvlju i sopstvenim životima, koje zalažu pred čitavim svijetom za odbranu svega čestitoga i svetog u ovom narodu, za odbranu svekolikog Pravoslavlja. U Bosni i Hercegovini danas se bije bitka za slobodu zlatnu i obraz časni čitavog Pravoslavlja, za pravdu i dušu čitavog svijeta, za svetinju bogolikog ljudskog dostojanstva. (...)

Neka našoj braći u Bosni i Hercegovini Bog poda svaku pomoć u dobru i snagu da odole pritiscima svijeta, koji je naš Gospod Isus Hristos već pobijedio. Nek takvu pomoć i snagu poda i braći našoj u Republici Srpskoj Krajini, a nama nek daruje snagu i mudrost da dušu zauvijek ne izgubimo.' Ovako je grmeo mitropolit Amfilohije sa Cetinja u avgustu 1994. godine. Ali, kao što već rekosmo, većina stvari za koje su se tokom 90-ih godina zalagali episkopi Srpske pravoslavne crkve bila je osuđena na propast. Bog nije pružio pomoć i snagu srpskoj braći iz Bosne da "odole pritiscima svijeta'... (str. 120. i 121.)

Ante Beljo
Hrvatski tjednik

Hrvatski tjednik

Ned, 17-01-2021, 22:52:35

Komentirajte

Zadnji komentari

Kolumne

Telefon

Radi dogovora o prilozima, Portal je moguće kontaktirati putem Davora Dijanovića, radnim danom od 17 do 19 sati na broj +385-95-909-7746.

Poveznice

Snalaženje

Kako se snaći?Svi članci na Portalu su smješteni ovisno o sadržaju po rubrikama. Njima se pristupa preko glavnoga izbornika na vrhu stranice. Ako se članci ne mogu tako naći, i tekst i slike na Portalu mogu se pretraživati i preko Googlea uz upit (upit treba upisati bez navodnika): „traženi_pojam site:hkv.hr".

Administriranje

Pretraži hkv.hr

PRETPLATA

Svakoga četvrtka
Hrvatski tjednik,
a sve drugo je manipulacija!

Posebna ponuda

Hrvatski tjednik dolazi s vrlo niskom cijenom pretplate!

Godišnja pretplata iznosi samo 678 kuna,

170 eura za zemlje EU i 200 eura za prekooceanske zemlje.

Hrvatski tjednik 210 41

Želimo da Hrvatski tjednik dođe u svaki hrvatski dom!

Podatci u računima

Žiro-račun: 2500009-1101384007

Banka: Hypo Alpe-Adria-Bank
Korisnik: Tempus d.o.o. Zadar
IBAN: HR61 2500 0091 1013 84007
BIC:HAABHR22

KONTAKTI

Hrvatski tjednik

KONTAKTI

TelefonTelefon
Hrvatskog tjednika:
+385 (0)23/305-277

Fax
Fax:
+385 (0)23/309-180

Elektronička pošta
Elektronička pošta:
Ova e-mail adresa je zaštićena od spambota. Potrebno je omogućiti JavaScript da je vidite.

Preporučite članke

Podržite članke na jednoj od socijalnih mreža jednim klikom!

Facebook, Tweet, Google+, LinkedIn, Pinterest

Facebook like

Preporučite Hrvatski tjednik, portal i naš forum svojim prijateljima i poznanicima kako bi i oni znali za komentare, reportaže, razgovore i vijesti koje ovdje objavljujemo.

Copyright © 2021 Portal Hrvatskoga kulturnog vijeća. Svi sadržaji na ovom Portalu mogu se slobodno preuzeti uz navođenje autora i izvora,
gdje je izvor ujedno formatiran i kao poveznica na izvorni članak na www.hkv.hr.
Joomla! je slobodan softver objavljen pod GNU Općom javnom licencom.

Naš portal rabi kolačiće radi funkcionalnosti i integracije s vanjskim sadržajima. Nastavljajući samo pristajete na tehnologiju kolačića, ali ne i na razmjenu osobnih podataka.